
Dołącz do Żeglarskiej Akcji Badania Akwenów 2025
Co jest celem akcji?
Celem Akcji jest zaangażowanie żeglarzy w obywatelskie pomiary przejrzystości wód na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Wspólnymi siłami i w prosty sposób zbieramy dane, które posłużą naukowcom do badań nad czystością mazurskich jezior i sposobami ich ochrony. Jednocześnie, udział w akcji to świetny wstęp do rozmowy na temat środowiska naturalnego Mazur i tego co możemy robić, by cieszyć się nim jak najdłużej.
W 2024 roku zainaugurowaliśmy akcję i wraz z 5 szkołami żeglarstwa zebraliśmy ponad 200 pomiarów z 23 mazurskich jezior (przeczytaj podsumowanie akcji). W sezonie 2025 chcemy rozszerzyć działanie, zbierając jeszcze więcej danych z lepszą częstotliwością oraz dokładając więcej walorów edukacyjnych.
Dlaczego?
Badania stanu polskich jezior realizowane są bardzo rzadko. Wynika to z ograniczonego budżetu Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz bardzo dużej liczby jezior, które muszą zostać poddane badaniom. Tymczasem, analizując aktualne dane na temat czystości mazurskich jezior, moglibyśmy lepiej zrozumieć stan środowiska naturalnego i poprawić sposoby jego ochrony.
Na szczęście istnieją proste sposoby pomiaru czystości wody, których może dokonać każdy z nas - to badanie przejrzystości wody przy pomocy Krążka Secchiego. Biały-czarny krążek zanurza się w wodzie i notuje na jakiej głębokości jest on wciąż widoczny. Pomiar w jednym miejscu powie nam o poziomie widoczności wody w danym miejscu i czasie. Kilkadziesiąt lub kilkaset pomiarów w trakcie sezonu żeglarskiego stanowi już jednak ciekawy materiał do wyciągania wniosków dla doświadczonych naukowców. Pomiary w kolejnych latach pozwalają dodatkowo obserwować tempo i kierunek postępujących zmian.
Kogo zapraszamy na pokład?
Do akcji zapraszamy:
a) szkoły żeglarstwa organizujące wędrowne rejsy po Mazurach
b) studenckie kluby żeglarskie
c) prywatnych żeglarzy, którzy chcą wspomóc akcję zbierania pomiarów w trakcie swoich mazurskich rejsów.
Wszyscy wolontariusze biorący udział w akcji mogą otrzymać specjalne certyfikaty uczestnictwa z symbolicznym podziękowaniem.
Szczególnie zachęcamy do włączania do inicjatywy przyszłych żeglarzy i potraktowania tej inicjatywy jako przyczynku do rozmowy na tematy związane z ochroną środowiska, wpływu jaki wywieramy na środowisko i sposobów na jego ograniczanie.
Jak zgłosić się do akcji?
Uzupełnij przygotowany przez nas formularz zgloszeniowy, a my odezwiemy się do Ciebie telefonicznie lub mailowo by obgadać szczegóły. Im szybciej tym lepiej - liczba zestawów pomiarowych jest ograniczona!
Jeśli masz dodatkowe pytania, napisz maila na info@zeglarstwojesteko.pl lub zadzwoń pod +48 787 476 559.
Zestaw pomiarowy i metodyka pomiaru
Jeżeli zdecydujesz się wziąć udział w akcji, otrzymasz od nas paczkomatem zestaw badawczy, na który składają się:
-
Krążek Secchiego
-
Instrukcja przeprowadzenia badania
-
Link do formularza online, w którym będziecie raportować wyniki
-
Minipodręcznik o zrównoważonym żeglarstwie i dodatkowe materiały edukacyjne
Liczbę zestawów dla większych grup ustalamy wspólnie.
Zestaw umożliwi Tobie i Twojej załodze badanie przejrzystości jezior na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Wyniki Waszych badań będziecie mogli przesłać przez przygotowany przez nasz prosty formularz, a my przekażemy je współpracującym z nami naukowcom z Zakładu Ochrony Wód Instytu Ochrony Środowiska Państwowego Instytutu Badawczego. Przeczytaj ich krótkie podsumowanie akcji w 2024 tutaj.
Każdego miesiąca będziemy publikować podsumowania otrzymanych przez nas wyników, a informację o zaangażowaniu w działania zamieścimy w naszych mediach społecznościowych.
Proces badania trwa tylko kilka minut. Nie wymagamy minimalnej czy maksymalnej liczby koniecznych do przeprowadzenia badań w trakcie sezonu, jednak zachęcamy do dokonania co najmniej jednego pomiaru dziennie, dla zwiększenia rozdzielczości zebranych danych. Można dokonać większej liczby pomiarów, na przykład na kilku jeziorach tego samego dnia.
Jak przeprowadzić pomiar?
-
Wybierz punkt pomiarowy na jeziorze z dala od brzegu, roślinności wodnej oraz innych przeszkód (np. w odległości co najmniej 100 metrów od brzegu), najlepiej w dość głębokim miejscu.
-
Przeprowadzaj pomiary przy spokojnej wodzie i jasnym niebie (unikaj pomiarów podczas deszczu, silnego wiatru lub przy zmąconej wodzie).
-
Zanurz krążek Secchiego w wodzie, trzymając linę prostopadle do powierzchni wody, w nienasłonecznionym miejscu.
-
Powoli opuszczaj krążek do momentu, aż przestaniesz go widzieć.
-
Następnie powoli podnoś krążek do momentu, aż ponownie go zobaczysz. Zatrzymaj się i odczytaj głębokość z miarki.
-
Zapisz wynik i powtórz badanie.
-
Prześlij wyniki obydwu pomiarów przez formularz, uwzględniając takie dane jak: warunki atmosferyczne, odległość od brzegu (orientacyjnie), głębokość jeziora w danym miejscu (orientacyjnie przy użyciu mapy), godzinę i datę pomiaru, lokalizację (przy pomocy przycisku w formularzu).
Film z instrukcją pomiarów z 2024 roku


